zaterdag 28 april 2012

Kit Kat vragen

Soms heb je van die dagen dat het niet mee zit: ‘is mijn werk nog wel dat wat ik er van verwacht, mijn huis moet nodig opgeruimd, heb ik eigenlijk nog wel tijd om met vrienden af te spreken, ik word er ook niet jonger op, eerlijk gezegd zit dat akkefietje met die buurman me niet zo lekker…’ En soms heb je van die dagen dat je dat huis binnenkomt waar nodig iets aan mag gebeuren en je denkt ‘minor detail’, van ondergeschikt belang. En opeens begint het weer te stromen, de energie. Je werk is weer leuk, je doet die dingen waar je het meest van geniet, je leest weer eens een goed boek, je ontmoet leuke mensen en je krijgt er goede ideeën van, sterker nog je bent geïnspireerd. Het gekke is dat er niet ineens meer uren in een etmaal zitten of dat je hét middel tegen ouder worden hebt uitgevonden, dat de zorgen minder groot zijn… Wat is er dan in de tussentijd gebeurd? Of wat heeft ervoor gezorgd dat je niet mee ging in de maalstroom naar beneden maar naar boven? Wat deed je onbewust? Meestal heeft het te maken met het nemen van een beslissing, de ‘en nu is het genoeg’ beslissing. Ikzelf heb het de afgelopen periode, bij wijze van experiment, eens heel bewust gedaan, die beslissing nemen. Veel mensen denken dat wanneer je coach bent je nooit eens negatieve gedachten hebt of in de problemen raakt. Dat is natuurlijk onzin want je bent en blijft in de eerste plaats mens. Als je geen menselijke eigenschappen zou bezitten dan zou je ook het inlevingsvermogen niet kunnen opbrengen wanneer je tegenover je coachee zit. Door gewoon mens te zijn en ook zo nu en dan problemen te ervaren leer je weer omgaan met nieuwe situaties, je ontwikkelt en je groeit. Deze leerervaringen neem je mee en daar heeft een coachee dan weer profijt van. Maar goed, wat deed ik dan zo bewust. Ik las het boek ‘mindfulness met je kind’ van Susan Kaiser Greenland en daarin kwam ik het volgende tegen: “Toen ik jong was, zeiden volwassenen altijd tegen mij dat ik op moest letten en aandachtig moest zijn. Maar wat ik ook probeerde, het lukte me niet. Ik begreep niet hoe ik dit moest doen. Tot ikzelf met kinderen ging werken en ik me realiseerde dat wij hen helemaal niet leren hoe zij dit moeten doen! Geen wonder dat ik hier zoveel moeite mee had toen ik nog kind was.” Gek eigenlijk he… Als kind krijgen we regelmatig en meestal met de beste bedoelingen te horen: wees eens rustig, wees eens stil,  wees de wijste. We krijgen enerzijds het idee dat er iets niet klopt aan wie we zijn en dat we er iets voor moeten doen of moeten laten om toch dat schouderklopje te verdienen, die aandacht vast te houden, of om gewoon lief gevonden te worden. We krijgen dus geboden en verboden te horen die gerelateerd zijn aan ons als persoon terwijl ze gaan over ons gedrag. Dat onderscheid in taal wordt meestal niet gemaakt en als kind is dat al helemaal niet duidelijk. Anderzijds krijgen we niet uitgelegd hoe je dat, wat er van je wordt gevraagd, kunt bereiken. Dat taal zo’n grootte betekenis, zo’n grote rol heeft vind ik soms nog steeds fascinerend. Nu ik het toch over taal heb… wil je weten wat ik bewust deed… lees dan het boek van ‘mindfulness met je kind’ van Susan Kaiser Greenland, zij kan het heel goed vertellen. Wat ik nog meer bewust deed… mezelf ‘Kit-Kat’vragen stellen. Je weet wel, in die reclame van Kit-Kat zit atijd zo’n aha erlebnis moment van ‘waar ben ik nu toch in Godsnaam mee bezig…’ Het is zo’n situatie waarin je plotseling nieuwe inzichten krijgt of je beseft je ineens ‘zo kan ik er dus ook over denken’.  Kit-Kat vragen helpen om dit moment te bereiken. Als je even teveel doet en met te veel dingen bezig bent of afgestompt raakt stel je jezelf de vraag: waar ben ik nu toch in Godsnaam mee bezig… Als je het gevoel krijgt beklemt te zitten stel je jezelf de vraag: waarin zet ik mezelf klem? Als je als maar blijft denken, malen en piekeren, stel je jezelf de vraag: wat vertelt mijn lichaam mij over de situatie? Wat nog meer deed ik bewust? Ik ben zelf even in de stoel gaan zitten van de coachee. Echt? Ja werkelijk en het heeft me enorm geholpen.

Marije Friese
Friestijl training en coaching      
          

vrijdag 23 september 2011

Herfst

Als de zon schijnt terwijl het niet per sé warm hoeft te zijn.
De bladeren rood aan de bomen, de wind op mijn gezicht.
Als de kop thee bij het ontbijt, nog te heet om te drinken is maar al ruikt naar kruiden.
De krant vraagt om gelezen te worden.
Als in het weekend de tafel gedekt is.
De versgeperste sinaasappelsap op mijn lippen prikt en het brood geurig uit de oven komt.
Als de creativiteit door mijn aderen stroomt.
De gesprekken die ik voer, op mijn werk, met vrienden inspireren.
Het toneelstuk, het ballet, de film, de tekst, het landschap raakt me.
Als ik dat kan delen met mijn lief.
Als de tijm op het vlees, de knoflook op de zalm, de basilicum in de salade en de koriander in het gerecht zit.
Als de tapas en de wijn hun werk doen en de gesprekken met vrienden en vriendinnen intiemer worden.
Als de was lekker ruikt en ik in een schoon opgemaakt bed kan stappen.
Als de stad ontwaakt en ik al wakker door de straten loop.
Als de lichten in de stad al aan zijn terwijl ik daar naartoe rijd met op de achtergrond een stem op de radio.

 

Dan is het herfst geworden!
Marije Friese
Friestijl training en coaching

 

vrijdag 19 augustus 2011

Gedrag is aanpasbaar, ook niet functioneel gedrag

Over veranderen gesproken... in mijn trainingen geef ik vaak aan dat gedrag aanpasbaar is. Waarom is het dan toch nog niet zo gemakkelijk om die knop om te zetten? Want zeg nou zelf: die katterige reactie, het in stand houden van een ongezonde en stressvolle levensstijl, dat stond niet op je verlanglijstje, toch? Als je (onfunctioneel) gedrag, dat je al zo lang kent, wilt aanpassen, dan heb je daar wel iets voor nodig.

Stel je bent 40 jaar en je hebt tijdens die 40 jaar van je leven allemaal ervaringen verzameld die het bewijs leverden dat het gedrag dat je tot dan toe ten toon spreidde het meest functionele was (terwijl het je nu een burn-out oplevert). Dan heb je in de eerste plaats inzicht nodig (om te weten hoe het nu eigenlijk écht voor je werkt) en creativiteit om nieuwe ervaringen te creëren die het tegendeel bewijzen. Ben je eenmaal zover dan zul je veel hebben aan eigenschappen als doorzet en discipline om het ook daadwerkelijk anders te gaan doen.

Stel je hebt 20 jaar van je leven gerookt en al die tijd heb je roken geaccocieerd met gezelligheid, dan moet er dus iets gebeuren wil jij bewust die twee verbindingen loskoppelen. Als ik zeg 'roken is niet goed voor je, dat weet je', dan ben je namelijk nog niet gestopt met roken. Je zult bewust een nieuwe associatie met roken moeten maken, bijvoorbeeld roken versus ongezondheid en moeten kiezen welke koers je in het vervolg wilt volgen.

Stel, je woont in een land als Griekenland en je bent gewend dat je de belasting straffeloos kunt ontduiken en dat het normaal is om na je 45ste niet meer te hoeven werken... hoe gemakkelijk is het dan nog om de cultuuromslag te maken en te doen zoals een land als Nederland (een van huis uit calvinistisch land met een groot arbeidsethos)?

Met ander woorden, het is nog niet zo gemakkelijk... maar niet onmogelijk volgens mij.
Dus wat te doen… Doe vooral jezelf een plezier en:

- wees loyaal aan jezelf in plaats van aan je werk of aan al die anderen;
- laat die afspraak met jezelf niet de eerste zijn die je breekt;
- kies bewust m.a.w. realiseer je waar je ja tegen zegt en waar je dus nee tegen zegt en onderzoek of het ook anders kan;
- nu je toch het onderzoek bent aangegaan, laat deze stage je dan helpen bij je ontwikkeling. Creëer vooral veel nieuwe ervaringen die het doen van nieuw gedrag positief bevestigen en weet ‘mislukking bestaat niet alleen feedback’;
- tot slot, wees ook mild voor jezelf, van een schouderklopje is nog niemand geblesseerd geraakt.


Marije Friese
Friestijl training en coaching

woensdag 17 augustus 2011

Maar zo bedoelde ik het niet

Peter is sinds een aantal jaar financialmanager bij een landelijk bedrijf, lid van het ManagementTeam en onder meer verantwoordelijk voor een afdeling van15 medewerkers. Bij de uitvoering van zijn werkzaamheden stuit hij regelmatig op weerstand en barrières in relatie tot anderen. Peter geeft aan dat hij zich op zulke momenten scherp kritisch uit, stellig is en stevig vast houdt aan wat er ooit is afgesproken. Dit komt zijn persoonlijk functioneren niet ten goede. Daarom heeft hij op eigen verzoek een coachtraject aangevraagd, met als doel dit functioneren te verbeteren.

We bespreken zijn gedrag en Peter komt dan zelf tot de conclusie dat het gevoel afgewezen te worden en denken in termen van goed en fout (wat Peter van huis uit heel goed kent) het huidige gedrag in stand houdt.

We kijken naar de angst voor afwijzing en het goed willen doen. Door te weten wat je nog belangrijker vindt dan wat je absoluut wilt vermijden (afwijzing), door te weten door welke waarden je wordt gedreven (ik houd me aan de regels want dat is het enige wat ik ken) kun je een ander laten weten wat voor jou belangrijk is. Je kunt een ander laten weten hoe jij wilt dat hij of zij met jou communiceert. Tot nu toe is het zichtbare gedrag (als jij dit of dat zegt dan reageer ik met stelligheid, boosheid en wellicht agressiviteit) niet hetzelfde als dat wat Peter eigenlijk had willen laten zien, had willen zeggen. De uitdrukking ‘maar zo bedoelde ik het niet’, komt dan vaak als mosterd na de maaltijd.

Als je werkelijk assertief gedrag vertoont, kun je een ander laten weten hoe jij wilt dat hij of zij met jou communiceert. Zo voorkom je pro-actief dat op je rode knop wordt gedrukt. Zo ga je ook daadwerkelijk zeggen wat je bedoeld. Soms is dat veel simpeler dan je denkt, want als ik vraag ‘wat bedoelde je precies’, volgt er meestal een heldere uitleg. Soms is zeggen wat je bedoelt nog niet zo gemakkelijk omdat een oud patroon nog een rookgordijn vormt. Met Peter ben ik achter het gordijn gaan kijken opzoek naar dat wat het tegenovergestelde belichaamd van het scherpe gedrag van Peter tot nu toe. Want nogmaals, door te weten wat je nog belangrijker vindt dan wat je absoluut wilt vermijden (wat wil je eigenlijk bereiken?) door te weten door welke waarden je wordt gedreven (de waarden die ik tot nu toe hanteerde zijn die in de huidige situatie en context nog steeds functioneel?) kun je een ander laten weten wat voor jou belangrijk is. Je kunt een ander laten weten hoe jij wilt dat hij of zij met jou communiceert. Zo kan dat wat je zegt ook dat wat je bedoelt worden.
Marije Friese
Friestijl training en coaching

dinsdag 16 augustus 2011

Goed beter best

Karin streeft naar perfectie en doet liever nog een keer iets over ook al heeft een ander zijn best gedaan voor een goed eindresultaat. Ze geeft aan dat ze erg veel behoefte heeft aan structuur, dat geeft haar zekerheid. Met name omdat ze nog niet zo lang werkzaam is in de telecombranche. Zo heeft ze in mappen haar werk verdeeld in lopende zaken en afgehandelde zaken. In het proces gaat soms wel eens iets mis en zo kan ze alles makkelijk weer terugvinden. Dit is enerzijds erg verstandig en ze doet er goed aan dat ze haar werk zo organiseert. Anderzijds zal ze, naar mate ze meer bekend wordt met de gang van zaken in het bedrijf, haar (over)georganiseerde papierwinkel wel meer los moeten laten, anders wordt het een last in plaats van een handigheidje. Karin mag van haar leidinggevende een training volgen. We hebben een intake gesprek omdat ze mogelijk deelnemer wordt in de training keuzemanagement van Friestijl. Tijdens ons gesprek wordt het volgende duidelijk:

Als ik Karin vraag haar werkzaamheden een cijfer te geven, geeft ze aan dat ze van een acht naar een tien wil. Ze geeft tegelijkertijd aan dat dit onrealistisch is. Bovendien, zegt ze, duurt het vaak te lang, is haar werk nauwelijks zichtbaar en wordt er door haar collega’s vaak helemaal niet naar gevraagd. Wat wil zij er (onbewust) mee bereiken vraag ik: “Iedereen tevreden houden…” Wat ze ermee bereikt is vertraging. Een training timemanagement, effectief en efficiënt omgaan met tijd, plannen en organiseren lijkt Karin wel wat.

Mijn idee is dat Karin prima kan plannen en organiseren. Waar ze mogelijk meer moeite mee heeft is keuzes maken. De vrijheid voelen om nee te zeggen. Keuzes maken wordt vaak als een dilemma ervaren, echter keuzes maken doen we de hele dag door. Dus zou je denken dat we er aardig bedreven in zijn. Hoe komt het dan, dat er vaak zo weinig terecht komt van intentie verklaringen en goede bedoelingen? Omdat goede bedoelingen alleen niet genoeg blijken om resultaat te boeken. Het probleem is ook niet dat er niet genoeg gewild of gewenst wordt, eerder dat er niet bewust gekozen wordt. Want weet jij, als je ergens ja tegen zegt, waar je dan nee tegen zegt? En, als je nooit eens nee zegt, wat is dan nog de kracht van ja zeggen? Dit zijn interessante vragen en het is de moeite waard om te onderzoeken wat daarop je antwoord is.


Marije Friese
Friestijl training en coaching

zondag 14 augustus 2011

De mythe van de parel en de zee

De mythe van de parel en de zee.
Bonkende golven op de kade van de zoete zomer zon.
Bruisend en hongerig maakt jouw zout mijn lippen droog.
Jouw schuimkoppen laten mij zweten in mijn oesterschelp.
Ik wil eruit, zwemmen in jou, mijn zee. 

Langs elke zijde echoot jouw gestalte
als een schaduw mij vergezellend,
maar wil ik zoete troost van jou,
dan schuurt mijn gezicht
over een ruwe huid van stenen.
En, geen schelp is mijn bagage meer
slechts een paspoort voor het paradijs.
Marije Friese
Uit: Doe maar dicht maar 1993

vrijdag 12 augustus 2011

Verandermanagement

“Er zijn vaak honderd redenen om iets niet te doen, maar juist die éne reden om het wel te doen zou genoeg moeten zijn. Het zou toch heel treurig zijn als je spijt krijgt van dingen die je niet hebt gedaan, want van alle dingen die je wel doet, kun je uiteindelijk alleen maar iets leren." - Kluun

In mijn werk en ook daar buiten leer ik nog iedere dag. Ooit studeerde ik aan de balletacademie en danste in een internationaal gezelschap. Door knieblessures leerde ik mij focussen op nieuwe uitdagingen: een universitaire studie communicatiewetenschappen, een docentbevoegdheid, de organisatie van internationale samenwerkingsprojecten en het behalen van diverse NLP diploma´s. Tijdens een voettocht naar Santiago de Compostela begreep ik dat er nog veel meer is, om te ervaren, om te voelen, om van te genieten, om werkelijk te zien. En dat ieder mens een doel in zijn leven zou moeten hebben, positief geformuleerd! Dat houdt 'em wakker en scherp! Ik leerde dat doelen behalen resultaten zijn van bewuste keuzes. Mijn aanpak was echter blessure gevoelig, ik was te snel, te krachtig en had te weinig souplesse. Ik keek niet uit voor de gevaren onderweg en navigeerde als een brokkenpiloot door de porseleinkast. Dus leerde ik nieuwsgierig te zijn naar andere wegen. Ik leerde waar ik wel van mijn pad af wilde wijken en waar ik niet het pad van andermans tevredenheid wilde volgen. Gaande weg heb ik mijn stappenplannen aangepast en verbeterd. Met een SMARTplan maakte ik inzichtelijk waar ik stond ten opzichte van mijn doelen en hoe ik daar komen zou. Het karakteristieke ervan is dat het een groei document is. In mijn groei document zijn er daarom nog dingen 'niet af'. Ik heb de vrijheid genomen om mezelf die ontwikkeling te gunnen. En dat wat onderweg op mijn pad komt, voeg ik toe aan mijn persoonlijke opleiding. Wat mij inspireert, wat mij beweegt, wat mij in gang zet en wat mij raakt, is wat mij positief verandert. Dit is voor mij verandermanagement en deze beweging gun ik iedereen!


Marije Friese
Friestijl training en coaching